• ZLTO | Kunst verbindt boeren en tuinders met ZLTO
  • 21 februari 2012
  • Opdrachten
ZLTO | Kunst verbindt boeren en tuinders met ZLTOZLTO | Kunst verbindt boeren en tuinders met ZLTOZLTO | Kunst verbindt boeren en tuinders met ZLTO

ZLTO werkt met 4 kunstenaars in nieuwe hoofdkantoor van architect Pi de Bruijn.

De  Zuidelijke Land-en Tuinbouw Organisatie verhuist eind 2010 naar een nieuw –  speciaal ontworpen- hoofdkantoor dat moet functioneren als een clubgebouw waar  de leden zich thuis voelen. Kunst moet dit gevoel overbrengen. Essentieel was  dat de leden zich zouden relateren aan de werken en zich betrokken zouden  voelen in het creatieproces. De kunst moest voor hen en ván hen zijn!

Vier kunstenaars, vier bijzondere verbindingen
André Pielage, Sanja Medic, Anna Volkova en ontwerpduo Lady Penelope worden geselecteerd voor deze bijzondere opdracht.

Lady Penelope ontwikkelt het Plantenkabinet. Tijdens een bezoek aan enkele melkveeboerderijen komen Eva Broekhuijse (1980) en Iris Hiddink (1981) op het idee om in de traditionele melkmeetglazen planten en gewassen op sterk water te zetten. Vijftien flessen worden omgetoverd tot kleurrijke vitrines, waarin gewassen afhankelijk van het seizoen worden gepresenteerd. Op deze manier krijgen de bijzondere nieuwe en bestaande producten van de leden van de ZLTO een prachtig podium en extra aandacht. Voor het dichten van de flessen ontwierp Lady Penelope speciale kurken.

Met dit Plantenkabinet raakt Lady Penelope het snijvlak van kunst, ontwerp en wetenschap. Ze geven hiermee het voorbeeld dat er aan de land- en tuinbouw een artistieke draai kan worden gegeven.

André Pielage stelde zich voor de opgave om op symbolische wijze het  Zeeuwse deel van de ZLTO-leden in een kunstwerk te vertegenwoordigen.  Hij bezocht vele boeren in de regio en kampeerde bij boeren in  Zeeland.  Bij zijn vooronderzoek viel André de band op die de  Zeeuwen hebben met hun grond. Zo kwam hij tot het idee voor een  wandreliëf van Zeeuwse klei, waarop een trekkerspoor in een grote  curve is afgebeeld. André: “De historische band die de Zeeuwen met  de zee hebben, vind je terug in de aarde: de klei vormde vroeger de  zeebodem. Er worden nog altijd walvisbotten gevonden. De bodem heeft  natuurlijk ook direct verband met de geteelde gewassen. Weinig  asperges en worteltjes, meer bieten en kolen.”

De  voorbereidingen hadden letterlijk de bekende voeten in de aarde. In  de Zeeuwse klei bleken grote kiezelstenen te zitten, die bij het  mengen schade konden aanrichten aan de mengmachine. Hierdoor moest  André de handen uit de mouwen steken en kilo’s klei doorzoeken op  oneffenheden. Een ongekend natte herfst en koude winter volgden. De  klei wilde maar niet drogen. Medewerkers zagen vervolgens het werk  groeien op de muren in hun nieuwe pand.

Sanja Medic kreeg tijdens haar bezoeken aan enkele land-en tuinbouwbedrijven van de  ZLTO het idee om het Hollandse buitenleven door te trekken naar het  kantoor. Kantoormedewerkers moesten ook binnen het gevoel krijgen in contact te  staan met de landelijke werkterreinen van hun leden. Sanja kwam tot een  muurinstallatie die de verbeelding van een fictief boerenlandschap weergeeft.  Ze schept deze illusie door met landschapsfoto’s hooibalen te creëren en deze  opeen te stapelen. De gecreëerde dieptewerking is technisch gezien een  fotografische trompe-l’oeil (gezichtsbedrog), een schildertechniek die vooral  in de 17e eeuw op stillevens werd toegepast. Hierdoor heb je als  kijker het gevoel denkbeeldig uit het kantoor te stappen en door het landschap heen te wandelen.  Cumulus, de titel van het werk is afgeleid van Cumuluswolken, ofwel stapelwolken:  de afzonderlijk voorkomende en vaak dikke wolken die scherp afsteken bij  strakblauwe lucht. De opeenstapeling van landschap-en luchtgezichten in Sanja’s  werk is hier een verwijzing naar.

Anna Volkova creëerde op de bodem van de halvijver (60m2) een hedendaags stilleven.  Het bijzondere kunstwerk bestaat uit een landschap van laagreliëf, ingelegd met  mozaïek steentjes, die de leden van de ZLTO symboliseren. De ervaring van de  vijver is op elke verdieping verschillend. Op de begane grond heeft het werk de  vorm van een glooiend landschap. Vanaf een grotere afstand wordt het beeld  steeds scherper en doemt een hedendaags stilleven op. Uitgestald liggen  heerlijke producten uit de ecogastronomische Slowfoodbeweging, het gedachtegoed  dat veel ZLTO-leden nastreven in hun eigen productie.

Door het  open karakter van het gebouw wist Anna Volkova meteen dat ze een mozaïek wilde  maken. Van belang was dat het werk vóór en ván de ZLTO-leden moest zijn. Voor een  kijkje in de keuken van het boerenleven bezocht Anna verschillende boerderijen,  waar ze hartelijk werd ontvangen en rondgeleid. Geïnspireerd geraakt besloot  Anna tot het maken van een mozaïek stilleven, waarin elementen uit de  boerenlevens zouden terugkomen. De ZLTO-leden kregen ook inbreng in het werk:  Anna vroeg ze hun oude scherven van servies of oude pannen aan te leveren zodat  ze die in haar ‘levenskunstwerk’ zou kunnen verwerken. De betrokkenheid was  groot, ook bij het leggen van de duizenden steentjes. Zowel medewerkers van de  ZLTO als van de HAS ontpopten zich als professionele mozaïekleggers.